Stanisław Arct

Księgarz i wydawca
18.04.1818 31.12.1900 Lublin

Biografia

Stanisław Arct był polskim księgarzem i wydawcą, założycielem przedsiębiorstwa księgarskiego oraz działaczem patriotycznym. W 1836 roku otworzył księgarnię przy ulicy Krakowskie Przedmieście w Lublinie, prowadząc sprzedaż książek, nut, dewocjonaliów i artykułów piśmienniczych oraz oferując usługi introligatorskie i prenumeraty.

Od 1850 roku funkcjonował jako nakładca, odkupując od innych wydawnictw nakłady książek i firmując je własnym sygnetem z dwoma dłońmi w uścisku i dewizą "Prawdą i Pracą" lub stylizowanym słońcem z tą samą dewizą, monogramem S.A. i datą założenia przedsiębiorstwa.

W 1843 roku był przesłuchiwany w sprawie zrywu niepodległościowego prowadzonego przez Związek Narodu Polskiego, rok później podejrzewany o powiązania ze spiskiem Ściegiennego i finansowanie zakupu nielegalnych wydawnictw. W obu przypadkach śledztwa zawieszono z braku dowodów. Na początku lat 60. w jego księgarni funkcjonował punkt kontaktowy dla przerzutu zakazanych książek z Galicji.

Od 1855 roku przedsiębiorstwo Arcta rozpoczęło działalność wydawniczą, początkowo we współpracy z Samuelem Orgelbrandem. Po upadku powstania styczniowego Stanisław Arct wyjechał z Królestwa Polskiego w obawie przed szykanami; przez dwa lata prowadził przedsiębiorstwo jego bratanek Michał Arct. Po powrocie objął ponownie kierownictwo i ostatecznie przekazał je Michałowi Arctowi w 1881 roku. Po podróżach za granicą zamieszkał w Warszawie, gdzie zmarł i został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym (kwatera F-5-2).

Wydawnictwo prowadzone przez Michała Arcta, a później jego synów i wnuka, funkcjonowało w Warszawie i zostało przeniesione w latach 80. XIX wieku, do 1953 roku.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył księgarnię w Lublinie (1836) oraz prowadził ją i przeniósł do Warszawy.
Rozpoczął działalność wydawniczą w 1855 roku, współpracując z Samuel Orgelbrandem.
Był aktywnym działaczem patriotycznym i prowadził księgarnię oraz usługi drukarskie, a także punkt kontaktowy dla przerzutu zakazanych książek.
Kierownictwo wydawnictwa przekazał Michałowi Arctowi w 1881 roku; wydawnictwo przetrwało do 1953 roku.

Ciekawostki

Był przesłuchiwany w sprawie spisku niepodległościowego Związku Narodu Polskiego oraz powiązań ze spiskiem Ściegiennego, bez dowodów.
Jego księgarnia pełniła funkcję punktu kontaktowego dla przerzutu zakazanych książek z Galicji w latach 60. XIX wieku.
Sygnet księgarsko-wydawniczy Arcta to dwie dłonie w uścisku z dewizą Prawdą i Pracą, używany jako znak firmowy.

Udostępnij