Jan Wincenty Bandtkie-Stężyński

historyk prawa, edytor, leksykograf, wolnomularz
14.07.1783 07.02.1846 Lublin

Biografia

Urodził się w Lublinie 14 lipca 1783 roku jako syn Jana Samaela (osiadłego tam kupca pochodzenia niemieckiego) i Anny Marii z Noacków; był bratem Jerzego Samuela Bandtkiego.

W 1794 pobierał nauki w prywatnej szkole polsko-niemieckiej w Lublinie, a po jej ukończeniu w Gimnazjum Św. Elżbiety we Wrocławiu. W latach 1803–1806 studiował prawo na uniwersytecie w Halle i tam przez 2 lata był lektorem języka polskiego. W 1806 przyjechał do Warszawy i tu został aplikantem (referendariuszem) przy miejscowej regencji. Od roku 1807 piastował funkcje asesora przy warszawskim sądzie apelacyjnym. Rok później (1808) został mianowany pisarzem aktowym czyli notariuszem przy tamtejszym sądzie apelacyjnym, a w roku 1809 otrzymał stanowisko pisarza aktowego Księstwa Warszawskiego (funkcję tę pełnił przez ⅓ stulecia, aż do roku 1843).

W latach 1808–1816 rozpoczął działalność pedagogiczną jako profesor Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie (łącząc funkcję wykładowcy i dyrektora szkoły), od 1816 profesor prawa rzymskiego i polskiego na Królewskim Uniwersytecie Warszawskim (był jego współorganizatorem). Od 1811 członek Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk. Był pierwszym dziekanem (1816-1831) Szkoły Prawa i Administracji. Na obu uczelniach wykładał prawo rzymskie, a od roku 1825 także prawo polskie. Od roku 1812 był członkiem rzeczywistym Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk, a od roku 1816 członkiem korespondentem Krakowskiego Towarzystwa Naukowego i honorowym członkiem Uniwersytetu Wileńskiego. W 1812 roku przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego. W roku 1814 Uniwersytet w Królewcu przyznał mu tytuł doktora praw. Kilka lat później (1819) otrzymał dziedziczne szlachectwo z przydomkiem Stężyński. Był wolnomularzem IV stopnia – członkiem 2 lóż: Rycerze Gwiazdy i Świątynia Minerwy.

Zmarł 7 lutego 1846 roku. Spoczywa na warszawskim Cmentarzu ewangelicko-augsburskim przy ul. Młynarskiej. Grobowiec Jana Wincentego Bandtkiego i jego żony znajduje się w alei 18 nr 23/25. Pomniki tego grobowca są autorstwa Józefa Manzla.

W 1824 roku został kawalerem Orderu Świętego Stanisława 3. klasy. Bandtkie jako pierwszy opracował polski tekst Kroniki Galla Anonima (wydanie 1824). Jego syn Kazimierz, po śmierci Bandtkiego wydał oparte na jego wykładach dzieła prawnicze: Historia prawa polskiego (1850) i Prawo prywatne polskie (1851).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Opracował pierwszy polski tekst Kroniki Galla Anonima (wydanie 1824).
Był pierwszym dziekanem Szkoły Prawa i Administracji (1816–1831) i współorganizatorem Uniwersytetu Warszawskiego.
Otrzymał dziedziczne szlachectwo z przydomkiem Stężyński (1819).
Kawaler Orderu Świętego Stanisława III klasy (1824).
Był profesorem prawa rzymskiego i polskiego na Uniwersytecie Warszawskim; aktywnie działał w Towarzystwie Warszawskiego Przyjaciół Nauk.

Ciekawostki

Wolnomularz IV stopnia – członek dwóch loży: Rycerze Gwiazdy i Świątynia Minerwy.
Jako pierwszy opracował polski tekst Kroniki Galla Anonima (wydanie 1824).
Otrzymał tytuł dziedzicznego szlachectwa z przydomkiem Stężyński w 1819.

Udostępnij