Grażyna Chrostowska

poetka
20.09.1921 18.04.1942 Lublin

Biografia

Pochodziła z rodziny o tradycjach szlacheckich wywodzącej się z heraldycznego rodu Ostoi. Była córką Michała Chrostowskiego i Wandy z Pomianowskich. Wraz z siostrą Apolonią wychowana została w atmosferze patriotycznej.

Grażyna Chrostowska ukończyła Liceum im. Heleny Czarnieckiej przy ulicy Bernardyńskiej w Lublinie. W szkole przejawiała szerokie zainteresowania humanistyczne, pisała wiersze i inne krótkie formy literackie, próbowała swoich sił w prozie, działała w teatrzyku szkolnym, harcerstwie, pasjonowała się filmem.

Podczas okupacji hitlerowskiej Chrostowscy brali udział w konspiracji. Michał Chrostowski był jednym z organizatorów KOP (Komenda Obrońców Polski), pierwszej grupy konspiracyjnej w Lublinie po zajęciu Polski przez Niemców. Grażyna Chrostowska wstąpiła do tej organizacji i zajmowała się wraz z siostrą Apolonią redagowaniem i kolportażem pisma Polska Żyje.

Aresztowana została 8 maja 1941 roku wraz z ojcem podczas odwiedzin u zatrzymanej wcześniej siostry Apolonii, w więzieniu „Pod Zegarem”. W dniu 23 września 1941 roku została wywieziona do obozu koncentracyjnego Ravensbrück, gdzie otrzymała numer obozowy 7714. Pracowała w obozie przy wyrobie słomianych ocieplaczy na żołnierskie buty.

Została rozstrzelana wraz z siostrą Apolonią 18 kwietnia 1942 roku. Tego dnia napisała swój ostatni wiersz pt. Niepokój. Wiersze Kamienie, Wędrowałabym, Obczyzna i Niepokój zostały przetłumaczone na język francuski przez Ninę Iwańską i opublikowane w Ravensbrück (Neuchâtel 1945, Éd. de la Baconnière, s. 106–109).

W 2002 ukazała się książka z jej zbiorem wierszy Jakby minęło już wszystko pod redakcją Alojzego Leszka Gzelli. Część wierszy Grażyny Chrostowskiej nie ocalałaby, gdyby współwięźniarki poetki w KL Ravensbrück uczyły się ich na pamięć. W roku 2018 powstał fabularyzowany film dokumentalny o Grażynie Chrostowskiej pod tytułem Za kratą są zielone drzewa w reżyserii Magdaleny i Rafała Kołodziejczyków. Siostry Grażyna i Apolonia (Pola) Chrostowskie posiadały stopień podporucznika i odznaczone zostały Krzyżami Walecznych i Złotymi Krzyżami Zasługi.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współredagowała i kolportowała konspiracyjne pismo Polska Żyje w KOP w Lublinie.
Pracowała w Ravensbrück przy wyrobie ocieplaczy z słomy do żołnierskich butów.
Jej wiersze zostały przetłumaczone na francuski przez Ninę Iwańską i opublikowane w Ravensbrück (1945).
Pośmiertnie wydano jej zbiór wierszy Jakby minęło już wszystko (2002, red. Alojzy Leszek Gzella).
Odznaczona Krzyżami Walecznymi i Złotymi Krzyżami Zasługi; posiadała stopień podporucznika.

Ciekawostki

W Ravensbrück wiersze Grażyny były uczone na pamięć przez współwięźniarki.
Jej utwory przetłumaczono na francuski przez Ninę Iwańską i opublikowane w Ravensbrück (1945).
W 2018 powstał film dokumentalny Za kratą są zielone drzewa.

Udostępnij