Adam Bromberg

Wydawca książek o tematyce naukowej i encyklopedysta
12.03.1912 23.03.1993 Lublin

Biografia

Adam Bromberg, ur. Adolf Bromberg, 12 marca 1912 w Lublinie, zmarły 23 marca 1993 w Sztokholmie, był polskim wydawcą książek o tematyce naukowej i encyklopedystą. Urodził się w żydowskiej rodzinie w Lublinie jako syn Symchy Bromberga i Gitli Zysli z domu Borensztajn. W młodości zaangażował się w lewicowe organizacje i był jednym z organizatorów Związku Młodzieży Szkolnej, współpracującego z Komunistycznym Związkiem Młodzieży Polski. W 1930 roku organizacja została wykryta przez policję; Bromberg uniknął kary dzięki wpływom ojca.

Po maturze w 1930 roku podjął studia w Wiedniu, a następnie powrócił do Polski w 1932 roku i objął stanowisko sekretarza Wydziału Wojskowego OKWP we Lwowie. Studiował również historię na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie i pracował w wypożyczalni Lektura. W 1934 roku został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa; karę odbywał w więzieniu Brygidki i w więzieniu we Wronkach; po amnestii wyszedł w 1936 roku i wyjechał do Warszawy, gdzie podjął pracę w wydawnictwie Ferdynanda Hoesickiego.

W czasie II wojny światowej przedostał się do Lwowa i pracował w wydawnictwie Książnica-Atlas, które stało się filią Państwowego Wydawnictwa Mniejszości Narodowych. W 1941 roku wziął ślub z Anną Pauliną Bäcker. Po napaści Niemiec na ZSRR został zmobilizowany do Armii Czerwonej, służył w batalionie budowlanym, a w 1943–1944 wszedł do 1 Dywizji Piechoty im. Kościuszki, jako oficer oświatowy, a następnie ds. polityczno-wychowawczych. W 1945 roku objął stanowisko szefa Wydziału Polityczno-Wychowawczego Marynarki Wojennej; wojną zakończył w stopniu majora i odznaczony został Krzyżem Virtuti Militari V klasy i Krzyżem Grunwaldu III klasy.

Po wojnie wrócił do Polski i objął kierownictwo nad działem redakcyjno-wydawniczym w Głównym Zarządzie Polityczno-Wychowawczym Wojska Polskiego, a następnie kierował Wydawnictwem Ministerstwa Obrony Narodowej (Prasa Wojskowa). W 1953 roku został dyrektorem Państwowego Wydawnictwa Naukowego, które pod jego kierownictwem rozwijało działalność, w tym wydanie Wielkiej encyklopedii powszechnej PWN (pierwszy tom w 1962) i Małej encyklopedii powszechnej (1959). W 1964 obronił doktorat na UW; w 1965 został odwołany z PWN, a w 1968 – usunięty z PZPR.

W latach 1969–1970 przeszedł na emeryturę i wyemigrował do Szwecji, gdzie pracował w Uppsali i współpracował z wydawnictwami, a w 1975 założył Brombergs Bokförlag razem z córką Dorotą, publikujące przekłady m.in. Czesława Miłosza, Isaaca Bashevisa Singera, Octavio Paz i Johna Maxwella Coetzee. Zmarł w Sztokholmie w 1993 roku, pozostawiając po sobie notatki i nagrania, które stały się kanwą memorbuch Henryka Grynberga.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Kierował Państwowym Wydawnictwem Naukowym (1953–1965)
Zainicjował i nadzorował Wielką encyklopedię powszechną PWN (pierwszy tom 1962)
Wydał Małą encyklopedię powszechną (1959)
Założył Brombergs Bokförlag w Szwecji (1975)

Ciekawostki

Otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.
Po wojnie emigrował do Szwecji i założył własne wydawnictwo Brombergs Bokförlag.
Notatki i nagrania Bromberga stały się kanwą dla Memorbuch Henryka Grynberga (2000).

Udostępnij