Polska kupi trzy okręty podwodne A26. Rząd zamknął wieloletni program Orka
Decyzja zapadła w Gdyni podczas konsultacji rządów Polski i Szwecji
Polska formalnie domknęła jeden z najdłużej oczekiwanych programów modernizacji sił zbrojnych. W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których podpisano pakiet porozumień, w tym najważniejsze z nich: umowę na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. Decyzję podjęto w trybie międzyrządowym, a rozmowom przewodzili premier Donald Tusk i premier Szwecji Ulf Kristersson. Miejscem finału rozmów była Gdynia, symbolicznie wskazywana jako serce polskiej Marynarki Wojennej.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Podpisana umowa została określona jako najważniejszy kontrakt w historii polskiej Marynarki Wojennej. To zakończenie wieloletniego procesu, który przez dekady nie mógł doczekać się finału. Rząd podkreśla, że program Orka nie jest już zapowiedzią ani planem, ale konkretną decyzją zakupową, za którą stoją podpisane dokumenty. W praktyce oznacza to wejście w nowy etap odbudowy zdolności podwodnych polskiej floty.
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
- Polska kupi 3 okręty podwodne A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Umowę podpisano w Gdyni podczas polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych.
- Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału.
- Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
- Premier Szwecji wskazał skalę przedsięwzięcia na 50 miliardów koron szwedzkich.
Program Orka to nie tylko zakup uzbrojenia, ale też współpraca przemysłowa
Podczas spotkania mocno wybrzmiało, że program Orka ma znaczenie wykraczające poza sam zakup nowoczesnych jednostek. Strona polska wskazuje, że to początek długofalowej współpracy przemysłowej z partnerem ze Szwecji. Chodzi nie tylko o sprzęt dla wojska, ale również o rozwój krajowych zdolności produkcyjnych i technologicznych. Taki kierunek ma wzmacniać polski przemysł obronny, który pozostaje jednym z priorytetów rządu.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Władze obu państw podkreślają, że współpraca ma być partnerska i dwustronna. Polska kupuje okręty podwodne, ale równolegle Szwecja pozyska okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Ma to być przykład relacji, w której obie strony wymieniają się zdolnościami i wzmacniają własne przemysły obronne. Z perspektywy państwa oznacza to, że kontrakt nie ma charakteru jednorazowej transakcji, lecz buduje trwałe powiązania technologiczne i wojskowe.
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Znaczenie tej decyzji jest istotne także dla bezpieczeństwa państwa w dłuższej perspektywie. Okręty podwodne to jeden z najbardziej wymagających i kosztownych elementów marynarki wojennej, ale też ważne narzędzie odstraszania i kontroli sytuacji na morzu. Równocześnie rząd sygnalizuje, że przy tak dużych programach zbrojeniowych liczy się nie tylko dostawa gotowego sprzętu, ale także udział przemysłu i transfer kompetencji. To właśnie dlatego rozmowy wokół Orki były prowadzone tak szeroko i na szczeblu politycznym.
Nowy etap partnerstwa Polski i Szwecji na Bałtyku
Konsultacje w Gdyni były elementem odnowionego Partnerstwa Strategicznego Polski i Szwecji, podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W spotkaniu uczestniczyli nie tylko szefowie rządów, ale też ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. To pokazuje, że rozmowy dotyczyły nie tylko pojedynczego kontraktu wojskowego, ale szerszego układu politycznego i gospodarczego. W praktyce oba państwa potwierdziły, że chcą działać razem w sprawach bezpieczeństwa, przemysłu obronnego i stabilności regionu.
Jednym z politycznych efektów rozmów jest ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ma on opierać się na współpracy politycznej, wojskowej i przemysłowej. Warszawa i Sztokholm deklarują, że chcą wspólnie dbać o to, by Bałtyk był wolny od działań rosyjskiej floty cieni, prowokacji oraz zagrożeń militarnych. Wspólna ocena zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy oraz zgodne stanowisko wobec dalszego wsparcia Ukrainy zostały wskazane jako fundament tej współpracy.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
W tle tych deklaracji jest także wejście Szwecji do NATO, które według polskich władz dodatkowo wzmocniło bezpieczeństwo całego regionu. Rząd wskazuje, że Polska i Szwecja odegrały ważną rolę w budowaniu współpracy regionalnej wokół Bałtyku, co przełożyło się na większe bezpieczeństwo obywateli państw nadmorskich. Dla Polski oznacza to mocniejsze oparcie bezpieczeństwa morskiego o współdziałanie z bezpośrednim sąsiadem i sojusznikiem. Dla Szwecji to z kolei pogłębienie relacji z jednym z kluczowych państw wschodniej flanki NATO.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Finał programu Orka staje się więc elementem większej układanki. Z jednej strony chodzi o trzy nowe okręty podwodne dla Marynarki Wojennej RP, z drugiej o trwałe powiązanie interesów Polski i Szwecji w regionie Bałtyku. Podpisane porozumienia mają być dowodem wzajemnego zaufania i potwierdzeniem, że współpraca weszła w etap strategiczny. Dla obywateli najważniejsze jest to, że decyzja o modernizacji floty została podjęta, a oba państwa deklarują wspólne działania na rzecz bezpieczeństwa w północnej części Europy.