Premier Tusk w Wieluniu: „Niech ten rok szkolny będzie rokiem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą”

Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego w cieniu historii

W poniedziałek, 1 września 2026 roku, Premier Donald Tusk wziął udział w inauguracji roku szkolnego 2026/2027 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu. Wybór tego miejsca nie był przypadkowy – to właśnie tam, o świcie 1 września 1939 roku, niemieckie bomby spadły na uśpione miasto, rozpoczynając jeden z najbardziej tragicznych rozdziałów w historii Polski i świata. Szef rządu podkreślił, że data ta łączy dwa skrajne doświadczenia: radość z nowego początku w edukacji oraz głęboką refleksję nad koszmarem wojny, która pochłonęła miliony istnień.

Premier zwrócił się bezpośrednio do młodzieży, zaznaczając, że pamięć o ofiarach września powinna być dla kolejnych pokoleń moralnym kompasem. – „Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła” – mówił Tusk, stojąc na dziedzińcu szkoły, w której uczą się dziś uczniowie, których dziadkowie pamiętają wojenną zawieruchę. Dodał również, że to właśnie codzienne postawy młodych ludzi – wzajemny szacunek, gotowość do pomocy i odwaga cywilna – decydują o tym, czy Polska pozostanie krajem bezpiecznym i wolnym.

Wieleń – symbol barbarzyństwa i lekcja dla współczesnych

Atak III Rzeszy na Wieluń uznawany jest za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej. Niemieckie naloty, przeprowadzone o godzinie 4:40, zniszczyły miasto w 90 procentach, a życie straciło co najmniej 1200 osób – głównie cywilów, w tym kobiety i dzieci. Choć historycy wciąż spierają się, czy pierwsze bomby spadły na Westerplatte, czy właśnie na Wieluń, dla premiera Tuska nie ma to znaczenia. – „Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć” – podkreślił podczas wystąpienia.

Przed rozpoczęciem ceremonii Premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał z panią Anielą oraz panem Eugeniuszem – świadkami bombardowania miasta. Te osobiste spotkania ze świadkami historii mają szczególną wartość, bo to właśnie ich relacje – pełne bólu, ale i nadziei – stanowią najsilniejszy przekaz dla młodych ludzi. Jak zauważył Tusk, refleksja nad wojną to nie tylko znajomość dat i faktów, ale przede wszystkim umiejętność wyciągania wniosków na przyszłość, by nigdy więcej nie dopuścić do podobnej tragedii.

Apel do młodzieży: szacunek i odwaga w codziennym życiu

Premier zaapelował do uczniów, aby w tym roku szkolnym szczególnie zadbali o relacje z rówieśnikami. – „Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego” – mówił. Te słowa nabierają szczególnego znaczenia w kontekście rosnącej liczby aktów przemocy w polskich szkołach, w tym również tych o podłożu narodowościowym.

Zdaniem szefa rządu, to właśnie od postawy młodych ludzi zależy, czy Polska pozostanie krajem otwartym i bezpiecznym. Współczesne pokolenia nie muszą mierzyć się z dramatami wojennymi, ale stoją przed innymi wyzwaniami – cyberprzemocą, hejtem, wykluczeniem czy agresją rówieśniczą. Dlatego tak ważne jest, aby każdy uczeń czuł się odpowiedzialny za wspólnotę szkolną i reagował na przemoc, zamiast przechodzić obok niej obojętnie. Premier zaznaczył, że to właśnie codzienne wybory – czy pomóc słabszemu, czy stanąć po stronie ofiary – kształtują charakter całego narodu.

Co to oznacza dla uczniów i nauczycieli w Lublinie?

Choć inauguracja odbyła się w Wieluniu, przesłanie premiera w równym stopniu dotyczy lubelskich szkół. W naszym regionie, podobnie jak w całej Polsce, nauczyciele i pedagodzy coraz częściej mierzą się z problemem agresji słownej i fizycznej wśród młodzieży. Lubelskie placówki od lat realizują programy profilaktyczne, takie jak „Szkoła bez przemocy” czy „Wychowanie do wartości”, ale – jak podkreślają lokalni pedagodzy – kluczowa jest systematyczna praca u podstaw. Władze miasta Lublin zapowiadają w nowym roku szkolnym dodatkowe warsztaty z zakresu empatii i komunikacji bez przemocy dla uczniów klas starszych.

Dla lubelskich uczniów słowa premiera mogą być impulsem do refleksji nad tym, jak traktują siebie nawzajem. W wielu szkołach w regionie, m.in. w Zespole Szkół Ekonomicznych im. A. i J. Vetterów czy I Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica, planowane są debaty nawiązujące do rocznicy wybuchu wojny i współczesnych zagrożeń. To ważne, by pamięć historyczna nie była tylko abstrakcyjnym pojęciem, ale przekładała się na konkretne postawy – zauważa dr hab. Jolanta Kruk, lubelska pedagog z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. W jej ocenie, apel premiera o wrażliwość i szacunek powinien być punktem wyjścia do całorocznej pracy wychowawczej, a nie tylko okazjonalnym hasłem.

Najważniejsze fakty i daty

• 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego 2026/2027 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu z udziałem premiera Donalda Tuska.
• 1 września 1939 r. – niemieckie naloty na Wieluń: zginęło co najmniej 1200 osób, miasto zniszczone w 90%.
• 4:40 rano – godzina pierwszych bomb na Wieluń, uznawanych za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej.
• Premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 r. i rozmawiał ze świadkami bombardowania – panią Anielą i panem Eugeniuszem.

Nowy rok szkolny w całej Polsce rozpoczął się uroczyście, ale w Wieluniu – mieście, które stało się symbolem wojennego barbarzyństwa – nabrał szczególnego wymiaru. Słowa premiera o wrażliwości, szacunku i walce z pogardą to nie tylko polityczny gest, ale realne wezwanie do zmiany codziennych postaw. Czy lubelska młodzież odpowie na ten apel? Czas pokaże, ale jedno jest pewne – pamięć o przeszłości i troska o przyszłość idą w parze.